Jak zastrzec znak towarowy, jakie są koszty związane z procedurą oraz jakie problemy możemy napotkać starając się o uzyskanie prawa ochrony na znak towarowy w Urzędzie Patentowym. Takie pytania często stawiają sobie przedsiębiorcy.

Zanim złożymy podanie o rejestrację znaku powinniśmy sprawdzić, czy znak podobny do tego, który chcemy zarejestrować nie istnieje już w archiwach UPRP. Przeszukiwanie zasobów Urzędu możemy zlecić najętemu rzecznikowi patentowemu bądź też innej wyspecjalizowanej jednostce.

Najważniejszym krokiem, który rozpoczyna procedurę prawną starania się o rejestrację znaku jest złożenie podania do Urzędu Patentowego (www.uprp.pl). Wypełniając podanie musimy na początku zaznaczyć, czy staramy się o udzielenie:

• prawa ochronnego na znak towarowy (w tym wypadku znak towarowy przeznaczony jest do używania przez jednego przedsiębiorcę lub osobę fizyczną i ewentualnie licencjobiorców)1

• prawa ochronnego na wspólny znak towarowy (przeznaczony do używania przez organizację posiadającą osobowość prawną, która została powołana do reprezentowania interesów przedsiębiorców w niej zrzeszonych; zasady używania w obrocie wspólnego znaku towarowego przez organizację i zrzeszonych w niej przedsiębiorców określa regulamin znaku przyjęty przez tę organizację; prawo ochronne na wspólny znak towarowy może zostać udzielone tylko na rzecz organizacji)

• prawa ochronnego na wspólny znak towarowy gwarancyjny (znak towarowy przeznaczony do używania przez przedsiębiorców stosujących się do zasad ustalonych w regulaminie znaku przyjętym przez organizację posiadającą osobowość prawną, na której rzecz znak ten został zarejestrowany; przedsiębiorcy używający wspólny znak towarowy gwarancyjny podlegają kontroli organizacji w zakresie przestrzegania regulaminu znaku; organizacja na rzecz której znak ten został zarejestrowany nie może go używać)

• wspólnego prawa ochronnego na znak towarowy (znak towarowy jest przeznaczony do równoczesnego używania przez kilku przedsiębiorców; zasady używania takiego znaku określa regulamin używania znaku przyjęty przez przedsiębiorców)

Następnym krokiem jest wskazanie i opisanie znaku, o którego ochronę występujemy. W tym miejscu należy zaznaczyć, że jedno zgłoszenie może odnosić się tylko do jednego znaku. W przypadku, gdy zgłaszamy znak towarowy kolorowy ochrona obejmuje tylko jedno, określone w podaniu, zastosowanie kolorów - jest to tzw. zasada jednolitości zgłoszenia. W podaniu określamy także klasy towarów i/lub usług, dla których oznaczenia przeznaczony jest zastrzegany znak.

Dokumentem, na którym się opieramy określając klasy towarów i usług jest klasyfikacja nicejska. Jest to ratyfikowany przez Polskę akt międzynarodowy, w którym dokonano podziału towarów na 34 grupy i usług na 11 grup. Numery klas mają przede wszystkim znaczenie porządkowe. Dzięki nim ustalane są także opłaty związane z ochroną znaku towarowego.

Do podania należy dołączyć wymagane przez UPRP dokumenty, w których przedstawiamy znak towarowy. Jeżeli staramy się o ochronę znaku kolorowego musimy dołączyć fotografię znaku lub inny dokument umożliwiający jego powielanie. W przypadku rejestracji znaku dźwiękowego załączamy kasetę z nagranym materiałem muzycznym, przedstawiającym formę dźwiękową znaku. Jeśli zgłaszamy znak przestrzenny dołączamy kilka dokumentów opisujących wygląd znaku we wszystkich wymiarach, by dawały jego całościowy obraz.

Dodatkowym wymaganym dokumentem jest kserokopia potwierdzająca dokonanie wpłaty na
konto Urzędu Patentowego celem rejestracji znaku.

"Krzesło drewniane" , masło maślane…

Gdy nasze podanie jest pełne (tzn. wypełnione poprawne oraz zawiera wszelkie wymagane przez UPRP dokumenty) oczekujemy na przyznanie nam przez UPRP numeru zgłoszenia stwierdzającego datę wpłynięcia podania. Okres oczekiwania na nadanie nam takiego numeru trwa około dwóch miesięcy a jego uzyskanie jest pierwszym dokumentem na drodze osiągnięcia pełnej ochrony.

Są jednak przypadki, w których poprawne wypełnienie podania oraz uzyskanie numeru nie zagwarantuje nam otrzymania prawa ochronnego. Urząd Patentowy ściśle określa, na jakie znaki nie otrzymamy ochrony. Przypadków takich jest wiele i są one bardzo szczegółowo opisane przez UPRP, dlatego zaprezentuję w tym miejscu tylko kilka najważniejszych przykładów, kiedy nasz znak nie uzyska ochrony.

• Znak, który nie posiada wystarczających cech odróżniających - prawo własności przemysłowej wskazuje, iż są to znaki, które "nie nadają się do odróżniania w obrocie towarów, dla których zostały zgłoszone"5 (np. znak "Extra" lub "Super"), również takie, które mają charakter opisowy - chodzi tu o takie oznaczenia, które wyłącznie wskazują na rodzaj towaru, jego jakość, wartość, sposób wytwarzania, etc (np. znak "Drewniane krzesła" dla producenta krzeseł drewnianych, etc.) bądź też takie, które weszły do języka potocznego i są nazwami pewnych artefaktów, mimo że wcześniej były znakami towarowymi lub też wciąż nimi są w innych językach (jak np. walkman, żyletka, styropian, etc),

• Znak, którego użytkowanie narusza prawa osób trzecich - chodzi tu przede wszystkim o sytuacje, w których narusza się dobra osobiste (np. nazwisko, pseudonim artystyczny, etc) oraz prawa autorskie (twórczość naukową, etc) osób trzecich,

• Znak, który stoi w sprzeczności z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami - znak, który wykorzystuje wulgaryzmy (sprzeczność z dobrymi obyczajami) lub np. hasła totalitarne (sprzeczność z porządkiem publicznym),

• Znak, którego charakter jest mylący - mylnie określający skład produktu, jego pochodzenie geograficzne, etc,

• Znak wykorzystywany w złej wierze - bardzo ogólnie można do tej kategorii przypisać wszystkie sytuacje, w których można uznać, iż zgłaszający znak miał złe intencje (np. próba rejestracji oznaczenia swoich zagranicznych kontrahentów),

• Znak wykorzystujący publiczne oznaczenia krajowe - takie jak np. nazwa lub skrót nazwy Rzeczypospolitej Polskiej lub jej symbole (barwy narodowe, godło, hymn), nazwy albo herby polskich miast i miejscowości, województw, oznaczenia organizacji paramilitarnych albo sił porządkowych, znaki sił zbrojnych, reprodukcje polskich odznaczeń honorowych, wojskowych, orderów, etc (wyjątkiem są sytuacje, gdy rejestrujący znak otrzymał uprawnienia na wykorzystanie jednego z tych elementów),

• Znak wykorzystujący międzynarodowe oznaczenia - te same ograniczenia dotyczą: odznaczeń międzynarodowych, m.in.: herbów, barw narodowych, godła obcych państw i organizacji międzynarodowych, a także przyjętych w obcych państwach oznaczeń urzędowych itp.,

• Znak wykorzystujący oznaczenia urzędowe - znaki stosowane w obrocie, których wykorzystanie mogłoby wprowadzić odbiorców w błąd, chodzi tu m.in. o znaki bezpieczeństwa lub jakości,

• Znak wykorzystujący symbolikę religijną, kulturową lub patriotyczną godzącą w uczucia osób trzecich,

• Znak będący oznaczeniem niesamoistnym - niedopuszczalne jest rejestrowanie znaków, które stanowią formę towaru lub jakąś jego właściwość, "nie można np. zarejestrować kształtu koperty dla kopert, koloru pomarańczowego dla soków pomarańczowych czy wizerunku opony dla opon samochodowych"jeśli wyłącznie te elementy zostały użyte dla oznaczania wyżej wymienionych artefaktów,

• Na koniec zostawiłam kwestie najbardziej oczywiste - czyli niemożność zastrzeżenia znaku, gdy już wcześniej został zarejestrowany przez inną osobę na rzecz tych samych towarów (lub usług). Nie można też zarejestrować znaku identycznego do zastrzeżonego wcześniej przez inną osobę dla towarów podobnych, gdy występuje możliwość wprowadzenia w błąd klienta bądź też znaku podobnego do wcześniej zarejestrowanego, gdy również istnieje niebezpieczeństwo wprowadzenia odbiorcy w błąd.

Podczas badania złożonego wniosku Urząd Patentowy decyduje czy nie istnieją żadne przesłanki, by odmówić wydania prawa ochronnego. Jeżeli nie wystąpią żadne problemy, po mniej więcej dwóch latach oczekiwania uzyskujemy ochronę prawną na znak towarowy, przy czym decyzja o udzieleniu nam prawa ochronnego zostaje ogłoszona w Wiadomościach Urzędu Patentowego. Ochronę naszego znaku możemy podkreślić użyciem ® przy naszym logotypie. Używanie symbolu ® nie jest w żadnym wypadku obowiązkowe, ale zaleca się by znaki posiadające ochronę prawną były opatrzone tym znaczkiem.

Ochrona na znak towarowy w Polsce zostaje wydana na 10 lat, po którym to okresie należy przedłożyć stosowny wniosek o przedłużenie trwającego okresu ochrony oraz wniesieniu opłaty.

Koszty…

Koszty starania się o ochronę znaku nie są duże, szczególnie jeśli rozważymy, co daje nam przyznana ochrona i wyłączność na używanie znaku. Podstawowa opłata na ochronę znaku towarowego do trzech klas (towarowych i/ lub usługowych) to 500 zł, przy każdej klasie powyżej trzech jesteśmy zobligowani dopłacić kolejne 100 zł. Jak więc widzimy, możliwość wyłącznego użytkowania naszego znaku jest naprawdę bezcenna, za wszystko inne…

Przy pracy nad artykułem korzystano z informacji Urzędu Patentowego dostępnych na stronie www.uprp.pl

Elżbieta Zielińska, senior project manager, Agencja Interaktywna YesLogo

www.yeslogo.pl