Umowa leasingu jest określona w kodeksie cywilnym jako „umowa kwalifikowana”, która może być zawarta wyłącznie w zakresie działalności firmy.

Oznacza to, że umowy zawierane przez przedsiębiorstwa poza tym zakresem nie są umowami leasingu, nawet jeśli spełniają poszczególne kryteria definicji zawartych w kodeksie. Będą one wówczas oceniane jako umowy najmu, dzierżawy lub jako inne "umowy o korzystanie z rzeczy".

Leasingodawca - zarówno osoba fizyczna, jak i inny podmiot - może więc zawrzeć umowę leasingu jeśli zawodowo, w zakresie działalności, zajmuje się świadczeniem usług leasingowych. Leasingobiorcą może być natomiast dowolny podmiot, a przedmiot leasingu nie musi służyć prowadzeniu działalności gospodarczej.

Przedmiot umowy

W umowie leasingu finansujący zobowiązuje się nabyć rzecz od oznaczonego zbywcy na warunkach określonych w tej umowie i oddać tę rzecz korzystającemu do używania lub używania i pobierania pożytków przez oznaczony czas. Korzystający zobowiązuje się zapłacić finansującemu wynagrodzenie pieniężne w uzgodnionych ratach, równych co najmniej cenie lub wynagrodzeniu z tytułu nabycia przedmiotu leasingu przez finansującego. Wynagrodzenie to może dotyczyć rzeczy uprzednio zamówionej przez finansującego u innego podmiotu, na przykład w formie umowy o dzieło.

W przypadku rzeczy wytworzonej przez leasingodawcę i stanowiącej jego własność, można ją oddać do używania na podstawie art. 70918 (Tytuł XVII, Umowa leasingu) kodeksu cywilnego: "Do umowy, przez którą jedna strona zobowiązuje się oddać rzecz stanowiącą jej własność do używania albo do używania i pobierania pożytków drugiej stronie, a druga strona zobowiązuje się zapłacić właścicielowi rzeczy w umówionych ratach wynagrodzenie pieniężne, równe co najmniej wartości rzeczy w chwili zawarcia tej umowy, stosuje się odpowiednio przepisy niniejszego tytułu."

Suma opłat

Zgodnie z kodeksową definicją umowy leasingu, suma opłat leasingowych ma osiągnąć wartość równą co najmniej cenie lub wynagrodzeniu z tytułu nabycia rzeczy przez finansującego. Pojawiają się więc wątpliwości, czy do tej sumy nie należy doliczyć ceny sprzedaży poleasingowej (jako "raty leasingowej", wchodzącej do sumy uzgodnionych rat), nawet jeśli przewidziano - po zakończeniu umowy - sprzedaż przedmiotu leasingu po określonej cenie.

Według kodeksu cywilnego, umowa leasingu dotyczy jedynie zbycia przedmiotu leasingu bez wynagrodzenia. Zbycie rzeczy, nawet przewidziane w umowie leasingowej, należałoby więc rozpatrywać jako odrębną podstawę prawną przeniesienia własności oraz umowę sprzedaży niezależną wobec umowy leasingowej. Jest to istotna różnica w porównaniu z regulacjami podatkowymi, które przewidują, że strony umowy mogą ustalić cenę sprzedaży przedmiotu leasingu po zakończeniu umowy. Cena określona w umowie sprzedaży jest zaliczana do sumy opłat leasingowych, nawet jeżeli korzystający ma uprawnienie do nabycia rzeczy. Uprawnienie takie nie rodzi oczywiście obowiązku nabycia przedmiotu leasingu.

Leszek Pomorski, prezes Polskiego Związku Wynajmu i Leasingu Pojazdów

www.pzwlp.pl