W polskim prawie umowa franchisingu jest tzw. umową nienazwaną. Umowa taka nie ma ustawowej definicji (jak np. umowa najmu), a co za tym idzie żaden przepis prawny nie wylicza praw i obowiązków, jakie strony mają względem siebie. Dlatego też strony stosunku prawnego mają dużą swobodę w konstruowaniu treści umowy.

Generalnie mogą w umowie zawrzeć wszelkie postanowienia na które zgodzą się obie strony, o ile nie będzie to sprzeczne z przepisami prawa zawartym w kodeksie cywilnym, prawie własności przemysłowej, ustawie o ochronie konkurencji i konsumenta i w prawie autorskim. Franczyzobiorcy muszą jednak mieć na uwadze, oceniając warunki współpracy, że zasadą we współpracy franczyzowej jest oddanie części niezależności przedsiębiorcy w zamian za otrzymane know-how franczyzodawcy, możliwość występowania pod jego marką i uzyskanie pomocy w prowadzeniu biznesu.

Dlatego pozycja stron w umowie franczyzowej nigdy nie będzie całkowicie partnerska. Z drugiej jednak strony, franczyzodawcy korzystając ze swobody w konstruowaniu zapisów umownych, czasami narzucają franczyzobiorcom zbyt rygorystyczne obowiązki. Franczyzobiorcy zapoznając się z warunkami współpracy powinni zwrócić uwagę na takie kwestie jak zakres wyłączności terytorialnej przyznawanej franczyzobiorcy - czy w ogóle umowa ją przewiduje. Czy okres obowiązywania umowy jest na tyle długi, że inwestycja jaką ponosi franczyzobiorca, będzie miała możliwość się zwrócić.

Główna rada dla franczyzobiorców jest taka, aby samodzielnie sprawdzali realność założeń finansowych przedstawianych przez franczyzodawcę oraz, aby czytali umowy i wyjaśniali wszelkie wątpliwości przed jej podpisaniem. Potencjalni franczyzobiorcy mają prawo negocjować zapisy umowy i podpisać ją w takim kształcie, na jaki zgodzą się wspólnie z franczyzodawcą.

Opłaty franczyzowe

Opłaty franczyzowe ponosi franczyzobiorca na rzecz franczyzodawcy w zamian za korzystanie z pakietu franczyzowego, know-how oraz znaku towarowego. Opłaty franczyzowe obejmują: wstępną opłatę franczyzową, bieżącą opłatę franczyzową i wpłatę na wspólny fundusz marketingowy. Wysokość opłat określana jest na podstawie wielkości nakładów inwestycyjnych niezbędnych do uruchomienia placówki franczyzowej oraz potencjału zysku możliwego do osiągnięcia.

Wstępna opłata franczyzowa ma na celu pokrycie kosztów związanych z tworzeniem i sprzedażą pakietu franczyzowego. Poziom opłaty oscyluje zazwyczaj na poziomie 10 proc. całości wstępnych wydatków poniesionych przez franczyzobiorcę na inwestycję. Im koszty inwestycji są większe tym opłata jest niższa i na odwrót. Ważne by nie uszczuplać środków franczyzobiorcy niezbędnych do prowadzenia przez niego działalności.

Bieżąca opłata franczyzowa pobierana jest z tytułu korzystania przez franczyzobiorcę ze znaku towarowego, know-how oraz za wsparcie w postaci usług bieżących jakiego im udziela w trakcie trwania umowy franczyzowej. Opłata ta jest zazwyczaj liczona jako procent od wartości sprzedaży realizowanej przez franczyzobiorcę. Stanowi również najważniejsze źródło przychodów franczyzodawcy powinna więc być na tyle wysoka by mógł w sposób ciągły wspierać rozwój systemu i zapewnić konkurencyjność na rynku.

Wpłata na wspólny fundusz marketingowy

Istotą każdego systemu franczyzowego jest rozpoznawalność marki oraz popularność konceptu biznesowego jako całości. Wpłata na fundusz marketingowy ma na celu rozpowszechnienie wiedzy o marce i sieci franczyzowej. Wysokość wpłacanej kwoty uzależniony jest od kosztów działań promocyjnych w skali lokalnej i ogólnokrajowej oraz kosztów produkcji materiałów reklamowych. Zdarza się, że młode systemy franczyzowe przez pewien czas nie pobierają opłaty franczyzowej.

Magdalena Kurda, Profit System Sp. z o.o.

Franchising.pl