Obecna sytuacja ekonomiczna oraz problemy z płynnością finansową przedsiębiorstw skłaniają do poszukiwania rozwiązań, które pozwolą na minimalizację obciążeń podatkowych i tym samym zaoszczędzenie środków potrzebnych przedsiębiorstwom na inwestycje czy bieżącą działalność.

Działania takie mogą polegać nie tylko na obniżeniu aktualnej podstawy opodatkowania, lecz również na odzyskaniu podatków nienależnie nadpłaconych w przeszłości. Znajomość takich korzystnych dla podatników rozwiązań, które są także w pełni dozwolone na gruncie aktualnie obowiązujących przepisów prawa podatkowego, może przełożyć się na konkretne oszczędności. Obszarów, w których warto szukać rozwiązań optymalnych z perspektywy podatkowej, jest wiele. Poniżej przedstawiamy wybrane przykłady.

Urealnienie wartości podatkowej środków trwałych

Podatnicy posiadający środki trwałe, które zostały kupione jakiś czas temu za cenę znacznie niższą niż ich aktualna wartość rynkowa, powinni zastanowić się nad urealnieniem ich wartości dla celów podatkowych. Odpowiednie działania optymalizacyjne spowodują, iż wzrośnie zarówno podstawa do naliczania odpisów amortyzacyjnych, jak również baza kosztowa, która zostanie rozpoznana w przypadku sprzedaży środka trwałego. W okresie, w którym podatnicy mogą zostać zmuszeni do sprzedaży części swego majątku, szczególnie istotne jest, aby poprzez minimalizację obciążeń podatkowych z tym związanych osiągnąć jak najlepszy wynik finansowy na dokonanej transakcji. Podkreślić należy, iż urealnienie wartości podatkowej aktywów podatnik powinien jednak dokonywać ostrożnie, tak by transakcja nie wygenerowała przychodu do opodatkowania z innego tytułu.

Zwrot podatku VAT nadpłaconego w przeszłości

Planując przyszłość swojego przedsiębiorstwa warto także spojrzeć wstecz na rozliczenia podatkowe, aby zweryfikować możliwości odzyskania podatku VAT w przeszłości. Przykładowo, w związku z wyrokiem w sprawie Magoora wydanym przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości otworzyła się możliwość odzyskania podatku VAT naliczonego przy nabyciach paliwa do samochodów osobowych. Ponadto tezy wyroku można analogicznie odnieść do VAT naliczonego przy nabyciu samych samochodów. Możliwość odzyskania nadpłaconego VAT istnieje również np. w stosunku do podatników świadczących tzw. "usługi niematerialne", które zasadniczo powinny były być opodatkowane w kraju nabywcy, a z uwagi na niezgodność prawa polskiego z prawem Wspólnotowym były opodatkowane w Polsce.

Warto również przypomnieć o możliwości odzyskania podatku VAT zadeklarowanego z tytułu nieodpłatnych przekazań towarów, w szczególności dokonywanych w ramach reprezentacji i reklamy, a także podatku VAT zapłaconego w związku z brakami dokumentacyjnymi przy wewnątrz wspólnotowych dostawach towarów lub eksporcie.

Optymalizacja w podatku od nieruchomości

Znaczne oszczędności podatkowe można również uzyskać weryfikując swoje rozliczenia z tytułu podatku od nieruchomości. Praktyka wskazuje bowiem, iż podatnicy bardzo rzadko korzystają ze wszystkich ulg i zwolnień dostępnych w tym podatku. Jednocześnie w wielu przypadkach sam sposób kwalifikowania obiektów do opodatkowania jest błędny. Przykładowo, zdarza się, iż podatnicy jako budowlę traktują obiekt spełniający przesłanki do opodatkowania jako budynek i odwrotnie. Ponieważ podstawa opodatkowania w przypadku budowli jest zasadniczo różna od podstawy opodatkowania budynków, już sama reklasyfikacja takiego obiektu może przynieść znaczne oszczędności podatkowe.

Często zdarza się również opodatkowywanie przez przedsiębiorców gruntów niewykorzystywanych w działalności gospodarczej, a stanowiących użytki rolne. Grunt taki powinien z reguły być opodatkowany podatkiem rolnym, którego stawki są znacznie niższe.

Jak wskazano powyżej, w obecnych czasach znajomość przepisów podatkowych może okazać się szczególnie przydatnym narzędziem oszczędzania lub nawet gromadzenia środków potrzebnych przedsiębiorcom na prowadzenie bieżącej działalności gospodarczej oraz wdrażanie inwestycji. Należy jednak pamiętać, iż przed skorzystaniem z któregokolwiek z powyżej przedstawionych narzędzi, podatnik powinien właściwie przeanalizować swoją sytuację i określone działanie dostosować do swoich indywidualnych warunków i potrzeb.

Anna Wysocka, konsultant w dziale doradztwa podatkowego, PricewaterhouseCoopers, biuro w Krakowie

www.pwc.com/pl