Zaufanie wewnątrz firmy jest równie ważne, jak zaufanie pomiędzy firmą i jej klientami. Zresztą oba wzajemnie się wspierają, a nawet więcej - jedno bez drugiego nie może trwale istnieć.

Nie jest  łatwo stwierdzić, czy w firmie panuje zaufanie, ponieważ jest to coś nieuchwytnego i tylko częściowo widocznego w zachowaniach pracowników. Natomiast bardzo łatwo można określić, kiedy zaufania w firmie brak. W przedsiębiorstwie, w którym nie ma zaufania nie krąży informacja, dominują zachowania obronne, nie może powstać żadna praca zbiorowa. Dlatego zbudowanie zaufania jest tak ważne, żeby przedsiębiorstwo mogło przejść z jednego etapu, gdzie są indywidualnie rozdawane zadania, do etapu, w którym niejako automatycznie zespoły zaczynają wspólnie pracować, jak w dobrym zespole piłkarskim, i strzelać bramki.

Jak to zrobić?

Budowa zaufania zaczyna się od postawy zarządzających. Dla każdego z rodziców to trudny akt: zaufać w pewnym momencie swojemu dziecku, uwierzyć, że może ono samodzielnie decydować o tym, co dla niego dobre i złe. To samo dotyczy zarządzających. Muszą zdobyć się na odwagę i zaufać swoim pracownikom. To jest pierwszy krok. Dopiero wtedy mogą liczyć na to, że pracownicy również obdarzą zaufaniem ich i  siebie nawzajem. Działa tutaj zasada wzajemności.

Ale wzajemne zaufanie nie pojawi się, gdy ze strony menedżerów będą padały tylko deklaracje. Muszą to być przykłady rzeczywistych działań, które będą świadczyły o trwałym zamierzeniu budowania relacji opartej na zaufaniu. Przede wszystkim zarządzający muszą traktować swoich podwładnych zgodnie z zasadami uczciwości, odpowiedzialności i otwartości. Pracownicy muszą uzyskać pewność, że mają równe prawa, dostęp do informacji i czytelną ścieżkę awansu. Wszelkie transakcje ich dotyczące powinny odbywać się w sposób przejrzysty dla nich samych.

Przykład z góry

Zarządzający muszą też szczególne znaczenie przywiązać do otwartości. Oznacza ona informowanie pracowników o swoich decyzjach, istotnych dla firmy. Ale także inspirowanie wymiany informacji między pracownikami. Swobodny obieg informacji, czy to dobrej, czy złej, jest korzystny dla przedsiębiorstwa, gdyż angażuje ludzi w sprawy firmy. Otwartość dotyczy też postępowania w   sytuacjach konfliktowych. Narastających sporów nie można dławić, a należy dążyć do ich rozładowania.

W końcu, ważne są też osobiste umiejętności zarządzających. Czy potrafią oni nawiązać ludzką relację ze swoimi podwładnymi? Zainteresować się czymś więcej niż wynikami ich pracy? Dać szansę wyrażenia swoich opinii?  

Budowaniu zaufania nie sprzyjają z kolei nieczytelne posunięcia rekrutacyjne czy niejasne zasady awansowania. Nie sprzyjają mu także wszelkie posunięcia zarządzających mające na celu poróżnienie różnych grup pracowniczych, w myśl zasad polityki "dziel i rządź". Ponadto wszelkie dwuznaczności oraz wszelkie sytuacje potęgujące niepewność nie prowadzą na pewno do budowania zaufania w firmie.

I na koniec - najważniejsze: trzeba pamiętać, że zaufanie buduje się bardzo długo, natomiast można je stracić w jednej chwili.

Stefan Dunin-Wąsowicz, dyrektor praktyki strategii, fuzji i przejęć w firmie doradczej BPI Polska

www.bpi-polska.bpi-group.com