Ryzyko towarzyszy wszelkim działaniom związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wiąże się z możliwością wystąpienia jakiegoś zdarzania w procesie funkcjonowania firmy z określonymi, pozytywnymi lub negatywnymi konsekwencjami.

W większości jednak pojęcie ryzyka kojarzy się z czymś negatywnymi będącym zjawiskiem zagrożenia realizacji postawionych celów przez przedsiębiorstwo. W celu redukcji konsekwencji wynikających z ryzyka, przedsiębiorstwa podejmują działania w celu jego identyfikacji oraz pomiary, a także opracowania, doboru i zarządzania rozwiązaniami pozwalającymi zająć się tymi ryzykami.

W odniesieniu do metodyki PRINCE22, która kładzie nacisk na potrzebę mocnego i skutecznego uzasadnienia biznesowego, zarządzanie ryzykiem zajmuje ważne miejsce.  Metodyka nie sugeruje żadnej metody określania działań związanych z prowadzeniem przedsięwziąć związanych z jego redukcją , ale wskazuje ona szereg zalecanych działań, które pozwalają je zidentyfikować, ocenić i zarządzać.

Na etapie podejmowania nowych działań przez każde przedsiębiorstwo powinien przeprowadzony być proces weryfikacji prawdopodobieństwa wystąpienia ryzyka i zagrożeń  planowanych działań, oddziaływanie na firmę oraz zasięg czasowy ich wystąpienia.

Analiza i weryfikacja

Zgodnie z metodyką PRINCE 2 zdefiniowane zostały etapy definiujące proces postępowania w zarządzaniu ryzykiem. Podstawowym i pierwszym krokiem powinno być przeprowadzenie analizy ryzyka, czyli zdefiniowanie wszystkich potencjalnych ryzyk jakie mogą wystąpić w podjętych działaniach. Powinny one być spisane w formie listy z podziałem na kategorie, których mogą dotyczyć. Zgodnie z metodyką w podejmowanych działaniach o małym zakresie o niskim ryzyku wystarcza przygotować jedynie opis tekstowy dostrzeżonego ryzyka, jednak.

W działaniach bardziej skomplikowanych, wątpliwych, o dużej wartości i znaczeniu dla przedsiębiorstwa  właściciel powinien zażądać przygotowania bardziej formalnej oceny ryzyka. Po zweryfikowaniu wystąpienia potencjalnych ryzyk, powinno się je przeanalizować i ocenić w celu określenia poziomu zagrożenia dla przedsiębiorstwa.

Szacowanie i monitoring

Ocena ryzyka powinna być dwuetapowa: oszacowanie prawdopodobieństwa wystąpienia, a następnie oszacowanie jego następstw. Po oszacowaniu każdego ryzyka w ramach metodyki PRINCE 2 powinna nastąpić identyfikacja właściwych działań, czyli koncepcje: zapobiegania ryzyka, jego redukcji, przeniesienie ryzyka, akceptowanie i pomijanie ryzyk o małym znaczeniu, działania awaryjne. Z każdą opracowaną koncepcją postępowania powinny wiązać się adekwatność alokowanego kapitału na podjęte działania do kosztów realnego wystąpienia ryzyka.

Kolejnym etapem w procesie zarządzania powinno być przypisanie do konkretnego ryzyka odpowiednich zasobów oraz "właściciela" (np. kierownika działu, czy też zwykłego pracownika), konkretnych zasobów finansowych oraz harmonogramu podejmowania działań. Mając oszacowane problemy, sposoby postępowania oraz zasoby, powinno się podjąć działania monitorujące, czyli stałe nadzorowania i uaktualnianie ryzyk, weryfikowanie zaplanowanych działań, monitorowanie trendów, oraz weryfikowanie czy wdrożone rozwiązania związane z zarządzeniem ryzykiem są skuteczne.3

Pamiętać jednak trzeba, że najniebezpieczniejsze są problemy i zagrożenia, które nie zostaną określone na etapie ich identyfikacje i to one stanowią największe zagrożenie dla firmy.

Michał Adamczyk