Fundusz private equity, czyli fundusz aktywów niepublicznych, jest to instytucja zbiorowego inwestowania, która pieniądze zebrane od inwestorów lokuje w akcje i udziały w spółkach nienotowanych na giełdach papierów wartościowych.

Fundusz po pewnym czasie, sprzedaje posiadane walory lub wprowadza je na Giełdę realizując zysk z inwestycji. Zysk  jest dzielony pomiędzy inwestorów (uczestników funduszu). W praktyce taka inwestycja trwa od kilku do kilkunastu lat.
Fundusz zamierzający nabyć spółkę poza giełdą ma do dyspozycji wiele możliwości lokowania środków. Niejednokrotnie ma szanse kupić akcje spółki podobnej, po cenie niższej, niż ta notowana na giełdzie. To daje funduszowi już na wejściu dobrą pozycję inwestycyjną i w efekcie zwiększa potencjał zarabiania.

Odrębną kategorię funduszy aktywów niepublicznych stanowią fundusze Venture Capital. W tego rodzaju podmiotach kapitał jest wnoszony we wczesnej fazie funkcjonowania spółki (zasiew, start) lub fazie ekspansji. Inwestycje w tego rodzaju fundusze są bardziej ryzykowne niż fundusze posiadające w portfelu dojrzałe spółki, stąd inwestorzy oczekują wysokiej stopy zwrotu.

Inwestor pasywny czy aktywny

Fundusz może być inwestorem pasywnym lub aktywnym. W pierwszym przypadku dostarcza spółkom kapitał i nie miesza się do zarządzania nimi. Kontrola funkcjonowania spółek portfelowych odbywa się zazwyczaj poprzez uczestnictwo przedstawiciela funduszu w radzie nadzorczej.
W drugim przypadku specjaliści zarządzający funduszem oraz członkowie jego władz mogą wspomagać kierownictwa spółek portfelowych, np. w zakresie zarządzania finansami. Fundusz może również pomóc w restrukturyzacji spółki, konsolidacji branżowej lub doradzić, jak efektywniej wykorzystać aktywa.

Wyceny funduszy aktywów niepublicznych są mniej wrażliwe na negatywne zmiany koniunktury gospodarczej oraz giełdowej. W praktyce osiągane przez nie wyniki inwestycyjne są nisko skorelowane z wynikami funduszy, które inwestują głównie w akcje notowane na giełdzie. Podczas bessy fundusze private equity częstokroć w dalszym ciągu zarabiają lub tracą mniej niż te, które lokują na rynku giełdowym.

Ile  można zyskać

W dobrym funduszu w ciągu pięciu lat można zwielokrotnić wartość początkowej inwestycji.
Należy zdawać sobie sprawę, że wyjście z inwestycji w funduszu niepublicznym w dowolnym momencie może być trudne lub wręcz niemożliwe. W wielu przypadkach może być to nieopłacalne, gdyż najlepsze owoce fundusz zbiera finalizując inwestycje lub zamykając działalność.
Uczestnikami funduszy private equity są najczęściej inwestorzy instytucjonalni lub osoby bardzo zamożne. W Polsce zdecydowana większość inwestorów tego rodzaju funduszy pochodzi zza granicy.

W ostatnich latach pojawiły się fundusze aktywów niepublicznych, które są dostępne dla każdego inwestora z rynku kapitałowego. Podlegają one regulacjom ustawy o funduszach inwestycyjnych. Są one zobowiązane określić w statutach szczegółowe zasady działania, w tym limity inwestycyjne, co ma na celu unikniecie koncentracji ryzyka. Nadzór nad ich działalnością sprawuje Komisja Nadzoru Finansowego.

Jan Mazurek, główny analityk, Dom Inwestycyjny Investors

www.investors.pl