Istnieje wiele różnych metod poszukiwania pomysłów. Metody kreatywne (heurystyczne) wspierają proces tworzenia i z powodzeniem mogą zostać wykorzystane do rozwijania własnego biznesu. Istnieją zarówno metody indywidualne i zespołowe. Najpopularniejszą metodą heurystyczną jest „burza mózgów” (brainstorming), która jednak rzadko jest właściwie stosowana. W potocznym języku sformułowanie stosuje się niejednokrotnie jako synonim luźnej dyskusji, natomiast burza mózgów podlega zasadom, bez których nie jest już tak skutecznym narzędziem.

Nie zaczynaj od oceny

Istotą "burzy mózgów" stworzonej w latach 30-tych XX wieku przez A. Osborne’a, szefa agencji reklamowej, jest oddzielenie fazy tworzenia pomysłów od fazy ich oceny. Osborne zauważył, że inne mechanizmy uaktywniają się w mózgu przy kreacji, a inne przy ocenianiu. Łączenie tych elementów osłabia nasz potencjał twórczy poprzez koncentrowanie się na argumentowaniu słuszności danego pomysłu, odrzucanie pomysłów nietypowych lub zniechęcanie się  do poszukiwania kolejnych pomysłów, gdy podawane propozycje nie są możliwe do wdrożenia.

Metoda polega na zespołowym generowaniu pomysłów dla zadanego tematu, tak aby stworzyć jak najwięcej nowatorskich i nietypowych pomysłów. Kolejnym etapem jest dopiero porządkowanie pomysłów i ich ocena. Aby burza mózgów się udała należy zwrócić uwagę, by atmosfera w zespole, który ma wspólnie pracować była maksymalnie pozytywna i otwarta oraz, aby zaangażować wszystkie osoby z zespołu w tworzenie pomysłów.

Ważne zasady burzy mózgów to przede wszystkim:

• Nie krytykować - w trakcie trwania dyskusji żadnego pomysłu nie poddaje się krytyce ani ocenie, niezależnie od tego, co na jego temat myślimy

• Maksymalizować liczbę zgłaszanych pomysłów - nawet jeśli niektóre z nich okażą się potem niedorzeczne, mogą zainspirować innych do stworzenia pomysłu, który okaże się strzałem w dziesiątkę

• Zgłaszać wszystkie pomysły, które nam przychodzą do głowy - występuje tu element inspirowania siebie i innych oraz element współzawodnictwa, aby podawać coraz więcej pomysłów

• Zrezygnować z autorstwa pomysłów - pomysły wygenerowane przez zespół należą do całego zespołu

• Zapisywać pomysły jasno i zwięźle - najlepiej zapisywać na tablicy, tak aby wszyscy je widzieli i możliwe było dalsze inspirowanie się tym co już powstało

• Rozwijać i łączyć pomysły już wygenerowane

Nabierz dystansu

Kolejną fazą burzy mózgów jest ocena pomysłów. Powinno się do niej przejść po całkowitym zamknięciu fazy tworzenia. Można ten etap przeprowadzić kolejnego dnia lub nawet za kilka dni, aby "ochłonąć" i nabrać dystansu. Tak jak tworzeniu sprzyja atmosfera spontaniczności i energicznej wolności, tak ocenie sprzyja dystans, spokój i uporządkowanie. Warto wtedy zadać sobie pytania o sensowność pomysłów, ich wykonalności oraz potencjalne koszty i korzyści związane z ich wdrożeniem.

Burzę mózgów można także zaadaptować na potrzeby indywidualne i jeśli nie mamy zespołu, z którym można przeprowadzić proces twórczy, zrealizować go samodzielnie. Najważniejsze będzie zatem w pierwszej fazie: zanotować jak najwięcej pomysłów i nie oceniać.

Joanna Mikołajczak, członek zarządu, BPI Polska

www.bpi-polska.bpi-group.com